islam aleminin 4. halifesi.
devamını gör...
"ilmin şehri benim, kapısı ise ali’dir. " *
devamını gör...
muhammed peygamber'den sonra en fazla ilme sahip oluğu anlatılan halife.

zülfikar'dan keskin kılıç, ali'den büyük yiğit yoktur.” yazar kılıcının üzerinde.
devamını gör...
islam devletinin halifeliğini yapmıştır. suikaste uğradığı bilinmektedir.
devamını gör...
iç isyanlar yüzünden döneminde fetih hareketleri durma evresine girmiştir. bu dönem müslümanlar üç gruba ayrılmıştır.

(bkz: hz ali dönemi)
(bkz: cemel olayı)
(bkz: muaviye)
devamını gör...
insanları tanımanın en kolayı niyetlerini görmektir/bilmektir.
peygamber efendimiz hz. muhammed'in (s.a.v.) damadı hz. ali (r.a) buyurur ki:

--- alıntı ---
kötü insan hiç kimseye iyi niyet beslemez.
çünkü o, herkesi kendi gibi görür.
--- alıntı ---
devamını gör...
"imam ali" olarak da bilinir. ali bin ebu talib, haşimoğulları'ından muhammed'in amcası olan ebu talib'in (abdümenaf bin abdulmüttalib bin haşim el-kureyşi) oğludur. daha sonra da muhammedin kızı fatıma (fatıma binti muhammed) ile evlenmiştir. islam dinini kabul ederek müslüman olan ilk erkek sahabedir. islam devletinin 4. halifesi olmuş 656-661 yılları arasında arap yarımadası'nda siyasi iktidar olmuştur. kendisinden önceki halife hz. osman'dır. halife hz ali döneminde (656-661) müslümanlar arasındaki ilk iç savaş çıkmıştır. nasıl çıkmasın ki? kendisinden önceki halife suikaste kurban gitmiştir. (bkz: fitne)

ali bin ebu talip, mekke şehrinde 599 yılında kabe'de doğmuştur. ali'nin annesi fatıma (fatıma bint esed) kabe'de 4 gün doğum sancısı çekmiştir.

not: kabe gibi kutsal bir mekanda çocuk doğurmak ne demektir? islam peygamberi muhammed'in siyasi iktidarının veliahtı ali bin ebu talip olacak demektir. zaten muhammed bizzat ali'yi himayesine almıştır. böylece haşimoğulları'nın siyasi hakimiyetlerine tanrısal bir dayanak kazandırmışlardır. ayrıca muhammed bu hamlesiyle amcası ebu talib'e vefa borcunu ödemiştir. çünkü muhammed'in babası abdullah (abdullah bin abdulmuttalib), muhammed daha bebekken ölmüştür ve amcası ebu talib onu büyütmüştür.

hz. ali, eşlerinden ve cariyelerinden toplam 32 çocuk (14 oğlan 18 kız) sahibiydi. oğullarından çoğu kerbela savaşı'nda öldürülmüştür.

632 yılında muhammed'in ölümüyle ilk halifenin kim olacağı merak ediliyordu. ali, muhammed'in en yakın akrabası olduğu için defin işlemleriyle ilgilenirken (bkz: gasil) siyasi yandaşlar edinen hz. ebu bekir ilk halife olarak seçildi. oysa rivayetlere göre ilk halifenin ali olması gerektiğini bizzat muhammed söylemiştir.

muhammed'in ölümünün ardından mirasçıları arasında medine yakınlarındaki yahudilerin yaşadığı fedek arazisi krizi çıktı. (bkz: hayber) ilk halife hz. ebu bekir, haşimoğulları'na bu toprakları vermek istemedi. ancak ikinci halife hz. ömer(ömer bin hattab) medine'deki arazileri muhammed'in kişisel mirası sayarak haşimoğulları'na verirken fedek ve haber arazilerini devlet malı olarak hazineye kayıt ettirmiştir.

hz. ali 658 yılında nehrevan muharebesi'nde harici mezhebi taraftarları ile savaştı ve çoğunu öldürdü. hariciler kufe mescidinin mihrabında namaz kılan hz. ali'ye suikast düzenlemiş ve zehirli bir kılıçla yaralanan hz. ali 21 gün sonra yatağında ölmüştür (661). hariciler'in bölgedeki yahudilerden de destek aldığı rivayet edilir.

dip not: hz. ali, amcasının oğlunun kızıyla evlenmiştir. bu bir akraba evliliğidir. bildiğiniz üzere akraba evlilikleri siyasi bir gücü pekiştirmek, maddi mirası bölmemek, meşru iktidar sağlamak gibi amaçlarla yapılmaktadır.
devamını gör...
müslümanım demenin aşağılanma, işkence,ölümle sonuçlanabileceği günlerde ilk müslümanlardan olan, ama islamın güç kazanmasından sonra müslüman olan birilerinin karşı çıktığı, hatta kiminin kafir dediği islamın dördüncü ve son halifesidir.
hazreti ali'den sonra ümmetin (vatandaşların) biat (seçme) hakkı elinden alınıp, babadan oğula geçen hanedan dönemleri başlamıştır. sıradan bir kul, devlet başkanı olan halife, haşa allah'ın gölgesi olarak adlandırılmıştır. iki yıllık ömer bin abdulaziz dönemini saymazsak, artık devlet gücü, hukuktan üstün görülmüş ve kurulan saraylar, yeni düzeni meşru gösteren saray ulemaları ile dolmuştur.
devamını gör...
(yılın ilk entrysinde; imam ali(as) ye olan sevgimden kaynaklı ondan bahsetmek istedim. aşk ile... )

kabe nin içinde doğan tek insan.

rivayet odur ki;

annesi fatıma kabe yi tavaf ederken sancılanır.gidecek bir yer bulamadığı için kabe nin taşına yaslanır ve allah a yalvarır. allah duasını kabul eder, kabe nin taşları yarılır. kabe nin içinde ali (as) yi dünya ya getirir. kabe nin yarıldığı yerin adı "müstecar" dır.


peygamberimizin çocukluğuna benzeyen bir çocukluk yaşamıştır. 8 yaşında iken mekke de kuraklık baş gösterir. babasının maddi durumu bozulur. babası da bir evladını o dönem maddi durumu iyi olan peygamberimize vermeyi teklif eder. peygamberimiz ali yi yanına alır. tıpkı ebu talip in onu sahiplendiği gibi o da ali yi sahiplenir. ali nübuvet evinde peygamberin sofrasında büyür. hem ruhen, hem bedenen.

peygamberimize nübuvet geldiği zaman ilk iman edenlerdendir. bir rivayete göre ikinci iman eden kişi 13 yaşındaki ali dir. ilki hz hatice dir. ali şeriati bu durumu şöyle açıklar; "o büyük el, o küçük eli tuttuğu vakit, bir devrim yaşandı."

peygamber (saa) hicret ettiği zaman, o nun yatağına yatmayı kabul eden ali(as), görüp görülebilecek en büyük fedakarlığın nasıl olduğunu gösterdi. (düşünün bir an; gaza gelip ben yatarım diyebilir her insan. ama bir gece boyunca ayakları titremeden, korkmadan durmak hiçbir canlının yapamayacağı bir fedakarlıktır. ölümün o soğuk yüzü bu derece yakın iken, koca bir gece boyunca, o ölüm yatağında korkusuzca yatmak anca bir aslana yaraşır.)


peygamberimiz(saa) hicret eden muhacirleri, ensar ile kardeşlik ahdi yaptırır iken, kendi gibi muhacir olan ali(as) yi kendine kardeş seçmiştir. bu çok özel bir ayrıntıdır.


bedir savaşında bir rivayete göre 18, diğer bir rivayete göre 24 müşrik öldürmüştür.
esedullah(allah ın arslan'ı ünvanı buradan gelir.)

uhud savaşında ali(as) abdudarroğullarından 9 kişiyi öldürdü. (bu 9 kişi uhud savaşında sancak tutan ailenin mensubudur. yani komuta kademesinde ki 9 kişiden bahsediyoruz.) bunun üzerine gökten bir nida geldi;" la fetta illa ali, la seyfa illa zülfikar." (ali den başka yiğit, zülfikar dan başka kılıç yoktur.)
hz ali (as), 70 kılıç darbesi yemiştir uhud savaşında.

hendek savaşında, kureyş ordusu bütün gücüyle savaşmaya gelmişti. medine nin etrafını hendek kazarak savunma stratejisi ile karşılayan müslümanları, hendekleri kureyşli 6 komutan tarafından aşıldı. komutanların başında ki isim amir ibn abduvedd idi. çıkıp meydan okudu; "içinizde cenneti arzulayan yok mu? hani cennetiniz?" bu komutanı tanıyan müslümanları korku sardı (bu adam tek başına bir grup askeri öldürmüş biridir. korkmaları normal bir durumdur.) hatta atının ayaklarını kesti. (gemileri yaktım demek bu.) bunun üzerine ali(as) peygamberin izni ile savaşmak istediğini söyledi. peygamber izin verdi. ve ali(as) atının ayaklarını kesen bu zalimin ayaklarını kesti. bunun üzerine amr, ali nin yüzüne tükürdü. ali, amr ı öldürmekten vazgeçti. amr; "gel yarım bıraktığın işi bitir. beni bu utanç içinde bırakma" dedi. bunun üzerine ali, amr ın yanına geldi ve dedi ki; "seni o zaman öldürseydim nefsim için öldürmüş olacaktım. benim seninle savaşım dinim içindir." dedi ve amr ı öldürdü. amr ın öldüğünü gören diğer 5 kişi kaçmaya çalıştı. ali bunlardan birini daha öldürdü. bunun üzerine kureyşliler gerisin geri kaçtılar.
bunun üzerine peygamberimiz şöyle buyurdu ;
" ali nin hendek teki darbesi, bütün insanların ve cinlerin ibadetinden daha hayırlıdır."


hayber fethi hz ali(as) nin eliyle gerçekleşmiştir. hayber kalesi kuşatılmış, bir kaç fetih denemesi başarısız olmuştu. peygamberimiz(saa) buyurdu ki;
"yarın sancağı öyle birine vereceğim ki; hem allah, hem de resulü onu sever." bunun üzerine herkesi merak sarmıştı. sabah olunca peygamberimiz ali (as) yi çağırdı. ali nin gözlerinde ağrı olduğu için ekmek yapıyordu savaşçılara. peygamberimiz ali(as) nin gözlerine elini sürdü ve ona dua etti. zırhını kendi eliyle giydirdi. ve ali meydana çıktı. hayber in en güçlü iki kahramanı haris ve merhab ı savaş meydanında yere serdi. bunun üzerine kale kapısını yerinden sökerek kendine kalkan yaptı. rivayet edilen odur ki; o gün 8 yahudi savaşçısı, zülfikar ile öldürülmüştür.

(peygamber (saa) in yaşadığı dönemde ki hz ali (as), böyle bir biyografidir. peygamber vefat ettikten sonra ki biyografi, ayrı bir entry konusudur.)
devamını gör...
hz. muhammed'in övgüyle bahsettiği sahabelerden biri. aynı zamanda dört halifenin sonuncusudur.
devamını gör...
hz muhammedin ahlakını çok beğendiği öldükten sonra kendisini yıkamasını istediği kişidir.
devamını gör...
nedense resmini yaptılar diye öğretmen kesilmeyen kişidir.
devamını gör...
muhammed peygamberin (allah'ın selamı üzerine olsun) amcasının oğludur ve aralarındaki ilişki oldukça samimi olmakla, çocukluğundan itibaren muhammed peygamberin gözetiminde büyümüş ve onun kızı fatıma ile evlenmiştir. ebu talib'in oğludur, savaşlardaki yiğitliği ve erdemli yaşam görüşüyle tanınır.
devamını gör...
peygamberimizin damadı, o’nu yatağına yatacak kadar çok seven, haydar-ı kerrar, tüm yiğitlerin efendisidir.
devamını gör...
siyasi hanedanlık olan "halife" kavramına karşın, dönemine kendini "imam" olarak tanıtan, hz.muhammed'in hem amca çocuğu hem de damadı olan, iki kutba bölünen islam dünyası'nın haşimioğulları mensubu tarihi zat. halifelik dönemini "tozlu yıllar" olarak tanımlayan imam ali, özellikle cemel vakası'ndan (savaşı) dolayı dönemini "tozlu ve dikenli yıllar" olarak tanımlamıştır. oğulları'nın kara talihini bilseydi, muhtemelen, "tozlu, dikenli ve kanlı yıllar" olarak tanımlardı. çünkü imam ali ile fatıma'dan doğma inci ile mercan "hasan ve hüseyin" öldürülmüştür.

haşimioğulları hz. muhammed'in mensup olduğu bir kabile idi ve çok değil peygamberin ölümünden yarım asır sonra kimliklerini gizlemek zorunda kalmış, resuli secerelerini sırlı sandukaya yatırmak zorunda kalmışlardır.
devamını gör...
#231684

(yukarıdaki tanımın devamı niteliğindedir. bu tanım; peygamberimizin(saa) vefatından, hz ali nin hilafeti dönemine kadar olan zaman dilimini kapsamaktadır. hilafet dönemine ise, bu tanımın devamı olarak ayrı bir tanımda yer vereceğim.)

peygamber(saa) in dizinde vefat ettiği sahabe.

veda haccı dönüşü "gadir"denen bölgede, peygamberimiz bütün ashabını bir araya toplar; ilerde olanları geri çağırır, geride kalanların yetişmesini bekler. (yüzbin sahabenin bu olaya şahitlik ettiği söylenir.) sonra yüksek bir yere çıkar ve ali yi yanına çağırır.

ve der ki;
" allah benim mevlamdır.(canımdan ve malımdan önce gelir). bende sizin mevlanızım. ben kimin mevlası isem; ali de onun mevlasıdır."

sonra ellerini açar ve dua eder;

"allah ım! ali ye dost olana dost, düşman olana düşman ol!"

(bu olay tarihe; gadir hum olayı diye geçmiştir. birçok islam tarihçisi bu olayı nakletmişlerdir.)

peygamber (saa) vefat etmeden önce ziyaretine gelen sahabelere; "bana kağıt kalem getirin size asla sapmayacağınız bir nasihatte bulunayım." der.
bunun üzerine bir sahabe; "o ne dediğini bilmiyor, sayıklıyor." deyip peygamberin yazdırmak istediği nasihatin yazılmasına izin vermez. bunun üzerine peygamber sahabelere kızarak odasından çıkmalarını söyler.

peygamber vefat ettiği zaman bir rivayete göre 13, bir rivayete göre 17 kişi cenaze işleri ile, yıkama işleri ile ilgilenmiştir. diğer sahabeler, sakife çadırında peygamberin yerine geçecek halifeyi seçmek için kıyasıya bir yarışa tutuşmuşlardır. bu yarışın bir tarafı ensar dan sad ibn ubade, diğer tarafta muhacirden ebubekir ibn kuhafe idi. bu iki güçlü isim halifenin seçimi için kendilerince delil getirme yarışına girmiş iken; aslında peygamber in bir kaç ay önce gadir çölünde işaret ettiği ali nin hakkını bile bile gasp etme yarışı içine girmiş olduklarını unutmuşlardı. nitekim hz ali bu durumu şöyle açıklar;

"allah’a and olsun ki falan kimse, hilafete olan yerimin, değirmen taşının mili gibi olduğunu bildiği halde hilafeti bir gömlek gibi giyindi.

oysa sel benden akar ve hiçbir kuş benim uçtuğum yerlere uçamazdı."
(nehcul belağa)

sakife çadırından halife olarak ebubekir ibn kuhafe çıkmıştı.

(ilginçtir; hz ali nin halife olmasını isteyen sahabelere, " peygamberler varis bırakmaz" iddiası ile cevap veren sahabeler; hz ebubekir in, hz ömer i yerine varis olarak bırakması hususunda bir tepki göstermemiştir. yani peygamberin kendinden sonra gelecek kişiyi atamadığını, peygamberin yapmadığı
sünneti, kendi yerine hz ömer i halife atayarak; hz ebubekir çiğnemiştir. hz ömer ise kendi yerine halife olarak direkt kimseyi işaret etmemiş, 6 kişilik şura seçip; bu altı kişinin içinden bir halife seçilmesini vasiyet etmiştir. bu altı kişilik şura nın içinde eşitlik söz konusu olursa, abdurrahman ibn avf ın seçtiği kişinin halife olmasını şart koşmuştur. abdurrahman ibn avf, aynı zamanda hz osman ın kayınbiraderidir. sa'd ibn ebi vakkas ise abdurrahman ibn avf ın amca oğludur. yani şura kurulmuş olsa bile aslında hilafet makamına kimin oturacağı bellidir.)

ali(as) ilk zamanlar biat etmedi. ta ki ebu süfyan ın ona;

" uzat elini sana biat edeyim. hakkını aramak istersen medine yi askere boğarım." teklifini alana kadar.

ali, ebu süfyan ın islam toplumunun hayrına bir iş yapmayacağını biliyordu. fitne ateşinin önüne geçmek için, ebu süfyan ın teklifini reddetti ve bu olay üzerine ebubekir e biat etti. ve ömer in hilafet dönemi de dahil, hurma bahçeleri ile ilgilendi. ( bir rivayete göre ali (as) hurma bahçelerinden kazandıklarıyla yüz köle azad etmiştir.) ta ki osman hilafet makamına oturuncaya kadar.

osman ibn affan ı, kendinden önce gelen halifelerden ayıran en önemli fark; aile fertlerine olan bağlarının, müslüman kardeşlerine olan bağdan, daha sağlam olmasıdır. (belki iyi niyetinden, belki de sonucunun nereye varacağını kestirememesinden) iktidarda olduğu 12 yılı aşkın zamanda vali atamaları, kendi aile fertlerinden olmuştur. yani emevi hilafetinin temeli; hz. osman döneminde atılmıştır. emevi saltanatına olan itiraz; sanılanın aksine hz ali döneminde değil, bizzat hz osman döneminde başlamıştır. ammar ibn yasir in kırbaçlanması, ebuzer el gıfari nin rebeze çölüne sürgün edilmesi, emevi saltanatının temelinin atılmasına olan itirazdan kaynaklıdır. hem ammar ın, hem de ebuzer in, hz osman ile çok eskiye dayanan dostlukları vardır. bu dostlukların yerini, itirazların alması, bir çırpıda olacak iş değildir. aslında iki sahabe nin itirazı; emevilerin örümcek ağı gibi, islam ümmetinin yönetim mekanizmasını kuşatmasıdır.mısır valisinin (abdullah ibn serh tir. abdullah, hz osman ın süt kardeşidir. önce müslüman olmuş, sonra irtidat etmiş, islam dinini ve kur anı hicveden şiirler yazmış, mekke fethedilince korkudan iman etmek istemiştir. peygamberimizin; "kabe nin örtüsü altında dahi olsa onu öldürün" dediği altı kişiden biridir. mekke fethedilince ortam yatıştıktan sonra hz osman, abdullah'ı peygamberin yanına getirmiş ve onun için kefaret istemiştir. peygamberimiz istemeden de olsa abdullah'ı kabul etmiştir. )yaptığı zulümler sonucu; mısır müslümanlarından bir heyet, mısır valisini şikayet etmiştir. hz osman ın mısır valisinin yanında taraf olması, gelen mısır heyetini dinlememesi, muhammed ibn ebubekir in mısıra gönderilirken, aynı zamanda suikast fermanının peşi sıra mısır valisine gönderilmesi, hz osman ın öldürülmesinin nedenleri arasındadır. hz ali bu gibi sonuçların olacağını ön gördüğü için halife yi uyarmış, lakin bir sonuç alamamıştır. hz osman öldürülünce; bütün müslümanlar icma ile, hz. ali nin hilafeti için biat etmiştir.
devamını gör...
aşırı sevilmesini doğru bulmadığım sahabe ve islam halifesi.
devamını gör...
zülfikar isimli kılıcıyla patates soğan doğradığı sanılan sahabe.
devamını gör...
aklıma bu gelir hep: hz. ali (ra)’nin inanmayan bir komşusu vardı. ona ''allah'a, ahirete inanıyorsunuz. peki ya yoksa?” demiş. hz. ali (ra) ise ''yoksa benim kaybedecek bir şeyim olmaz; ya varsa sen ne yapacaksın?'' der.
devamını gör...
dante'nin ilahi komedya'sında cehennemin 8. tabakasında hz. muhammed ile beraber yer alan islam halifesi.
ilmin kapısıdır.
devamını gör...
Bu başlığa tanım girmek için olabilirsiniz.

"hz. ali" ile benzer başlıklar

online yazar listesini görmek için lütfen giriş yapın.